على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

156

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

اراجيز ( ar jiz ) ع . ج ارجوزة . اراجيف ( ar jif ) ع . ج ارجاف . اراجيف ( ar jif ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - سخنهاى دروغ و بىاصل . و سخن بيهوده . اراجيل ( ar jil ) ع . ج رجل و رجل و رجل . اراحة ( er hat ) م . ع . اراح القوم اراحة : درآمدند آن گروه در باد . و اراح منك معروفا : رسيد از تو خير . و اراح الله العبد : در راحت رساند خداى آن بنده را و آسايش دهد . و اراح الابل : بازگردانيد شتران را بسوى مراح . و اراح الماء : بوى گرفت آب . و كذا اراح اللحم و غيره . و اراح زيد : بمرد زيد . و دم سرد زد . و بازگشت بسوى او دل او پس از ماندگى . و شادمان و صاحب راحت گرديد . و اراح الشئى اراحة و ارواحا : دريافت بوى آن چيز را . و اراح الصيد : دريافت آن شكار بوى مردم را . و اراح عليه حقه : رد كرد بر او حقش را . اراخ ( er x ) ا . ع . گاو وحشى . و گوزن . اراخنة ( ar xenat ) ع . ج ارخون . ارادة ( er dat ) م . ع . خواستن . و اراد الرجل كذا ارادة : طلب . كرد . و اختيار نمود آن مرد آن را . و اراده : خواست آن را . ارادة ( er dat ) ا . ع . الحديث : قال الرضا عليه السلام : الابداع و الارادة و المشية اسماؤها ثلثة و معناها واحد . ارادت ( er dat ) ا . ع . - مأخوذ از تازى - اخلاص و اظهار كوچكى . و بندگى و خلوص دوستى . و هم‌درس و هم‌شاگرد و هم‌سبق . و ارادت داشتن ف ل . : اخلاص داشتن . و ارادت گزيدن : فدوى گشتن و بنده شدن . و مريد و شاگرد شدن . ارادتانه ( er dat ne ) م . ف . پ . با اراده و با اختيار . و شادمانه . و از روى خلوص دوستى . ارادت‌بنده ( er dat - bande ) ا . پ . بندهء آزاد . ارادت كيش ( er dat - kic ) ص . پ . مخلص و دوست حقيقى . ارادت گزين ( er dat - gozin ) ا و ص . پ . فدوى . و بنده و برده . و مريد و شاگرد . ارادتمند ( er dat - mand ) ص . پ . مخلص و دوست خالص . اراده ( er de ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مشيت و ميل و خواهش . و هنگ و آهنگ . و رغبت . و قصد . و مقصود و مراد . و ارادهء خدا : مشيت خدا . و اراده كردن ف م . : خواستن و قصد كردن . و ميل كردن . و خواهش نمودن . ارادى ( er di ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - قصدى . و عمدى . و اختيارى و ميلى . و ا . رضامندى و خواهش . و حركت ارادى : حركت اختيارى - ضد حركت قصرى و جبرى . اراذل ( ar zel ) ع . ج ارذل . اراذل ( ar zel ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان رذل و فرومايه و ناكس و حقير و پست فطرت و نانجيب . ارار ( ar - ar ) ا . پ . آواز خر . و ارار كردن ف ل . : آواز كردن خر . ارأر ( ar - ar ) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان گوسپندان را خوانند . ارارة ( er rat ) م . ع . تنگ گردانيدن مغز يق ارار الله مخه : رقيق و تنگ گرداند خداى مغز او را . ارارس ( ar res ) و ارارسة ( ar resat ) ج . اريس . ارارين ( ar rin ) ص . ع . بلغت زند زشت و بدگل و بدشكل . و قبيح و بد . ارأس ( ar'as ) ص . ع . مرد بزرگ سر . و شاة اراس : گوسپند بزرگ سر . ارأس ( ar'os ) ع . ج رأس . ارأش ( ar'ac ) ص . ع . رجل ارأش : مرد بسيار موى در روى و گوش . و مرد سست و ناتوان . اراض ( er z ) ص ع . وسيع و پهن و فراخ و عريض . اراض ( er z ) ا . ع . بساط ستبر از پشم گوسپند و يا پشم شتر . اراضة ( ar zat ) م . ع . ارضت الارض اراضة ( از باب كرم ) : پاكيزه شد زمين و خوش‌آمد در چشم . و سزاوار خير گرديد . اراضة ( er zat ) م . ع . اراض اراضة ريخت شير را بر شير . و اراض الوادى : سيراب شد رودبار و گرد آمد آب در آن . و اراض القوم : سيراب گردانيد آن گروه را . فدعاباناء يريض الرهط . و اراض المكان : مرغزارناك شد آن جاى . و نيز اراضة : دوبار خوردن آب . اراضى ( ar zi ) ع . ج ارض . اراضى ( ar zi ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - زمينها و املاك . ج : اراضيات . اراضيات ( ar zi t ) پ . ج اراضى . اراطى ( ar t ) و ( ar ti ) ع . ج ارطى . ( art ) . اراطى ( or ti ) ا خ . ع . نام شهرى . اراعة ( er at ) م . ع . اراع القوم اراعة : بسيار شدند آن گروه . و افزون شد